Trasa nr 3: Wokół Tułowickich Stawów

Łatwa trasa, podczas której odcinki leśne przeplatają się z odcinkami biegnącymi przez spokojne wioski gminy Tułowice. Główną atrakcją wycieczki jest kilka tułowickich stawów rozrzuconych na całej trasie. Wyjątkowym miejscem, które odwiedzimy, jest także Zespół Przyrodniczo-Krajobrazowy „Lipno” z pięknym Ogrodem Dendrologicznym oraz parkiem leśnym. Trasa posiada dwa warianty dodatkowe pozwalające wydłużyć wycieczkę o dojazd do Łambinowic i Niemodlina, gdzie stoi okazały zamek.

MAPA TRASY: https://www.google.com/maps/d/u/0/viewer?mid=1HhGPyBtBfCjN5559I0bJdCfeo_Yb7Lk&usp=sharing

CHARAKTERYSTYKA TRASY

Rodzaj trasy	łatwa, turystyczno-terenowa
Długość trasy	28,3 / 34,3 / 37,5 km
Czas przejazdu	2,0–3,0 / 2,5–3,5 / 2,5–3,5h
Drogi asfalt/bruk	11,5 / 17,5 / 20,7 km
Drogi gruntowe	16,8 / 16,8 / 16,8 km
Suma podjazdów	56 m
Suma zjazdów	56 m
Najwyższy punkt	195 m n.p.m.
Najniższy punkt	170 m n.p.m.
Dojazd samochodem	parkingi Tułowice, ul. Ceramiczna (osiedle)
Dojazd pociągiem	Tułowice, Goszczowice (linia Opole - Nysa)

CIEKAWE MIEJSCA NA TRASIE

Tułowice

Tułowice to malownicza miejscowość położona w samym sercu Borów Niemodlińskich, w dolinie rzeki Ścinawy Niemodlińskiej. To siedziba prężnie rozwijającej się gminy. Okolice miasta charakteryzują się wyjątkowo wysokim zalesieniem, które zajmuje aż 70% powierzchni gminy oraz łagodnym mikroklimatem Niziny Śląskiej. Pierwsza wzmianka o Tułowicach pochodzi z 1447 r., kiedy to znane były pod nazwą Thylowicz. Historia miejscowości nierozerwalnie wiąże się z produkcją ceramiki, która rozpoczęła się tutaj na początku XIX w. z inicjatywy grafa Ludwika Praschmy. Jego dzieło od 1889 r. kontynuował Erhard Schlegelmilch. Najważniejszym zabytkiem architektonicznym miasta jest klasycystyczny pałac z przełomu XVIII i XIX wieku. Ciekawie prezentują się również tutejsze kościoły: pw. Zmartwychwstania Pańskiego oraz pw. św. Rocha. W zabytkowym budynku starego dworca kolejowego znajduje się kameralne Muzeum Ceramiki "TUŁOWICE poKolei". Po przeciwnej stronie torów, w dawnej fabryce porcelany zlokalizowane jest większe Muzeum Porcelany Śląskiej.

Tułowice, Pałac i Park

Pierwszy zamek stał w Tułowicach już w XVIII wieku i była to prosta, jednoskrzydłowa budowla. W drugiej połowie XIX wieku, za czasów rodziny Frankenbergów, obiekt przeszedł gruntowną przebudowę, zyskując swój obecny, efektowny wygląd w stylu neorenesansowym. To wtedy dobudowano dwa nowe skrzydła i podwyższono pałac. Budowla charakteryzuje się bogato zdobionymi elewacjami, wieżyczkami oraz ryzalitami. Wnętrza pałacu kryją pamiątki po dawnych właścicielach oraz ślady świetności Tułowic jako centrum produkcji porcelany. Rezydencja otoczona jest rozległym parkiem krajobrazowym o powierzchni ponad 6 ha, który jest domem dla wielu rzadkich i egzotycznych gatunków roślin, takich jak tulipanowce amerykańskie, dęby błotne czy choiny kanadyjskie. Najciekawszym obiektem w parku jest dawna piwnica lodowa, w której przechowywano produkty spożywcze. Całość kompleksu pałacowo-parkowego dopełniają pozostałe zabytkowe budowle: czworak, stajnia oraz pozostałości murowano-szachulcowego młyna wodnego z 1763 roku. Obecnie w zabudowaniach przypałacowych mieści się Zespół Szkół. Wnętrza pałacu udostępniane są do zwiedzania jedynie okazjonalnie, ale można go obejrzeć dokładnie z zewnątrz.

Tułowice, Willa przy ul. Parkowej 7

Zabytkowy pałacyk przy ul. Parkowej 7, znany jako „Stara Willa” jest nierozerwalnie związany ze złotym wiekiem tułowickiej porcelany. Został wzniesiony ok. 1890 roku dla Erharda Schlegelmilcha – wizjonerskiego dzierżawcy, a później współwłaściciela tutejszej fabryki, który przekształcił lokalną manufakturę w potężne przedsiębiorstwo o światowej sławie. Budynek, malowniczo położony na skraju parku krajobrazowego w bliskim sąsiedztwie pałacu, zachwyca swoją architekturą. Jest to murowana z cegły, dwukondygnacyjna rezydencja o urozmaiconej bryle, którą zdobią liczne ryzality, kamienne boniowania w narożach oraz charakterystyczna wieżyczka zwieńczona iglicą. Mimo upływu lat we wnętrzach willi zachowały się fragmenty oryginalnego, luksusowego wyposażenia, w tym unikatowy żyrandol wykonany w całości z białej tułowickiej porcelany przez mistrza Wilhelma Kahlerta, a także zabytkowe boazerie i stolarka drzwiowa. Choć obecnie budynek nie jest udostępniony do zwiedzania, warto go obejrzeć z zewnątrz.

Tułowice, Kościół św. Rocha

Pierwszy kościół stojący w Tułowicach był drewniany i nie zachował się do dziś. Obecną świątynię zbudowano w latach 1829-1840 w neoklasycystycznym stylu bazylikowym. Wnętrze kościoła skrywa cenne zabytki sakralne: ołtarz główny z obrazem Matki Boskiej z Dzieciątkiem Jezus, dwa ołtarze boczne z wizerunkami św. Rocha i św. Jadwigi oraz dębową ambonę. Przy murze kościoła znajduje się ślad po dawnych właścicielach ziem tułowickich – płyta nagrobna zmarłego w 1598 roku Heinricha von Dreske, ukazująca postać brodatego rycerza w zbroi.

Tułowice, Kościół Zmartwychwstania Pańskiego

Kościół Zmartwychwstania Pańskiego w Tułowicach to dawna świątynia ewangelicka, wzniesiona w 1913 roku z inicjatywy Erharda Schlegelmilcha, właściciela słynnej tułowickiej fabryki porcelany. Fundator budował go z myślą o licznych fachowcach i mistrzach zdobnictwa, których sprowadził z Suhl w Turyngii do pracy w swoich zakładach. Świątynia przez dziesięciolecia służyła lokalnej społeczności ewangelickiej, a po II wojnie światowej, w wyniku zmian demograficznych, została opuszczona i przez długi czas niszczała, służąc przejściowo jako aula pobliskiego Technikum Leśnego. Dopiero w 1990 roku, dzięki staraniom władz kościelnych i lokalnej społeczności, obiekt odrestaurowano i uroczyście poświęcono jako rzymskokatolicki kościół filialny.

Tułowice, dawna Fabryka Porcelany / Muzeum Porcelany Śląskiej

Produkcja fajansu, a potem porcelany w Tułowicach sięga początku XIX wieku. Pierwsza fabryka fajansu powstała tu w 1813 roku. Obecnie stojąca w mieście fabryka porcelany została uruchomiona w 1894 roku. Jej budowę zainicjowała rodzina Schlegelmilch. Fabryka szybko stała się potęgą na skalę światową, a sygnowana znakiem „RS Prussia” porcelana trafiała na najbardziej wymagające rynki, w tym do Stanów Zjednoczonych, które do pierwszej wojny światowej były głównym rynkiem zbytu tułowickiej porcelany. Wyroby te charakteryzowały się niezwykłą lekkością, cienkością ścianek oraz bogatymi zdobieniami z motywami roślinnymi i scenami rodzajowymi.

Obecnie teren nieczynnej już fabryki to fascynujący kompleks architektury postindustrialnej, który mimo upływu lat zachował swój unikatowy charakter. Warto zwrócić uwagę na ceglane zabudowania hal produkcyjnych oraz charakterystyczne budynki dawnej malarni. Część obiektów została zrewitalizowana. Na terenie fabryki, w budynku dawnej malarni, znajduje się Muzeum Porcelany Śląskiej. W placówce zgromadzono tysiące eksponatów pochodzących z kilkunastu śląskich manufaktur, ze szczególnym uwzględnieniem wyrobów tułowickich zakładów Schlegelmilchów. Zwiedzający mogą tu podziwiać: kunsztownie zdobione serwisy kawowe i obiadowe, unikatowe figurki, wazony oraz przedmioty codziennego użytku. Ekspozycja ukazuje także ewolucję technologiczną i artystyczną produkcji – od wczesnych fajansów po luksusową porcelanę eksportowaną niegdyś do najbardziej eleganckich domów handlowych w Europie i Ameryce. W muzeum można dowiedzieć się o tajnikach pracy dawnych mistrzów, a także zobaczyć archiwalne zdjęcia i dokumenty związane z życiem robotników oraz właścicieli fabryki. Więcej na stronie: https://muzeumporcelany.muzeatechniki.pl/.

Tułowice, Muzeum Ceramiki „Tułowice poKolei”

Najnowsza placówka muzealna Tułowic mieści się w zabytkowym dworcu kolejowym. Miejsce to w niezwykły sposób łączy historię lokalnego rzemiosła z tradycjami kolejnictwa. Ekspozycja skupia się na prezentowaniu bogactwa tułowickiej ceramiki, od najstarszych wyrobów fajansowych, przez słynną porcelanę z okresu rodziny Schlegelmilchów, aż po bardziej współczesne projekty z czasów powojennych. Zwiedzający mogą tu nie tylko podziwiać gotowe naczynia o misternych zdobieniach, ale także dowiedzieć się więcej o procesie ich powstawania oraz o ludziach, którzy tworzyli historię tutejszych zakładów. Muzeum pełni funkcję centrum edukacyjnego i kulturalnego, gdzie organizowane są warsztaty oraz spotkania promujące dziedzictwo Borów Niemodlińskich. Więcej na stronie: https://tulowice.pl/4670/muzeum-ceramiki-tulowice-pokolei.html.

Bory Niemodlińskie

Bory Niemodlińskie to potężny kompleks leśny, będący największym skupiskiem drzew w zachodniej części górnej Odry, obejmujący obszar 480 kilometrów kwadratowych. To wyjątkowe miejsce jest żywą pamiątką po historycznej Przesiece Śląskiej, gdzie do dziś można podziwiać pierwotny charakter nizinnych lasów mieszanych i liściastych, typowych dla dawnych puszcz. Geograficznie teren ten charakteryzuje się licznymi niewielkimi wzniesieniami Wału Niemodlińskiego, których wysokość przekracza 200 metrów n.p.m., urozmaicając nizinny krajobraz. Obszar Borów jest strefą chronionego krajobrazu i stanowi ostoję dla wielu rzadkich gatunków roślin i zwierząt. Jedną z największych atrakcji Borów jest ich niezwykłe bogactwo wodne – tutejsze akweny, stawy i śródleśne torfowiska zajmują łącznie aż 1000 ha. Szczególnym miejscem są Stawy Niemodlińskie, powstałe w XVI i XVII wieku w wyniku zagospodarowania wyrobisk rud darniowych. Przez Bory prowadzą liczne drogi leśne, przy których można odnaleźć historyczne pamiątki: leśniczówki z herbami rodu Frankenbergów czy symboliczne kolorowe krzyże: Biały, Zielony i Czarny, będące ważnymi punktami orientacyjnymi na szlakach.

Bory Niemodlińskie, "Jeżowy Staw"

Położony nieopodal Szydłowa śródleśny akwen, wraz z otaczającymi go bagnami i torfowiskami tworzy unikatowy ekosystem, będący ostoją dla wielu chronionych gatunków płazów oraz ptaków wodnych. Nazwa zbiornika odnosi się do charakterystycznego wyglądu jego brzegów w dawnych latach. Staw ten był gęsto porośnięty specyficzną roślinnością wodną oraz wystającymi z wody gałęziami i pniami powalonych drzew, co nadawało mu „najeżony” charakter, przypominający grzbiet jeża. Inne podania ludowe wskazują również na fakt, że piaszczyste i suche pagórki w bezpośrednim sąsiedztwie stawu były ulubionym miejscem bytowania tych pożytecznych ssaków, co utrwaliło tę nazwę w lokalnej tradycji.

Bory Niemodlińskie, "Kolorowe Krzyże"

Kolorowe krzyże w Borach Niemodlińskich to jedna z większych ciekawoetek turystycznych regionu. W głębi lasu, na styku dawnych granic własnościowych i administracyjnych, odnaleźć można cztery symboliczne znaki: Czerwony, Biały, Zielony oraz Czarny Krzyż. Każdy z nich ma swoją unikalną historię i pełni funkcję ważnego punktu orientacyjnego, ułatwiającego nawigację w gęstym kompleksie leśnym. Choć współczesne krzyże są odnowionymi replikami, ich lokalizacja pozostaje niezmienna od pokoleń, a każda barwa niesie ze sobą inne przesłanie lub legendę. Jako pierwszy powstał Czerwony Krzyż, który stanął w miejscu dawnej karczmy. Wedle legendy, pewnej nocy karczma spłonęła wraz z mieszkańcami, a krzyż w kolorze ognia ma upamiętniać tę tragedię. Biały Krzyż znajduje się przy historycznym trakcie łączącym Tułowice z Prószkowem i według lokalnych podań stanął w miejscu, w którym robotnicy leśni znaleźli ciała zamordowanej w niewyjaśnionych okolicznościach rodziny z dziećmi. Zielony Krzyż postawił właściciel okolicznych dóbr ziemskich, aby upamiętnić dzień, w którym upolował niezwykłego jelenia. Najpóźniej stanął Czarny Krzyż. Wedle miejscowych opowieści znajduje się on w miejscu śmierci leśniczego zastrzelonego przez kłusownika.

Goszczowice

Goszczowice to urokliwa wieś niemal całkowicie otoczona kompleksem Borów Niemodlińskich. Wieś położona jest na lekkim wzniesieniu, skąd rozpościera się widok na okoliczne polana i ściany lasu. Najważniejszym zabytkiem i sercem miejscowości jest kościół pod wezwaniem Matki Boskiej Różańcowej. Ta neogotycka świątynia, wzniesiona z charakterystycznej czerwonej cegły w 1903 r., jest doskonałym przykładem architektury sakralnej tamtego okresu. Wnętrze kościoła charakteryzuje się prostotą i skromnością. Wokół świątyni zachowały się stare drzewa, które wraz z pobliskimi kapliczkami tworzą spójny zespół zabytkowy. W Goszczowicach warto także zwrócić uwagę na budynek dawnej gospody stojący na ługu głównej drogi przez wieś oraz liczne stare zabudowania mieszkalne i gospodarcze.

Ligota Tułowicka

Historia Ligoty Tułowickiej sięga średniowiecza, a nazwa „Ligota” sugeruje dawne zwolnienie osadników z opłat na rzecz pana feudalnego, co miało zachęcić do zasiedlania tych leśnych terenów. Miejscowość zachowała swój kameralny charakter, a jej zabudowa harmonijnie współgra z otaczającą naturą. Przez wieś przepływa rzeka Ścinawa Niemodlińska, która wraz z okolicznymi mniejszymi ciekami wodnymi tworzy malownicze rozlewiska i wilgotne łąki, będące rajem dla obserwatorów przyrody. W miejscowości warto zwrócić uwagę na dawny, murowano-drewniany młyn wodny z połowy XIX w. (obecnie dom nr 21) oraz zabudowania dawnego. XIX-wiecznego folwarku.

Ligota Tułowicka, Kopalnia Bazaltu „Rutki-Ligota”

W kopalni odkrywkowej „Rutki-Ligota” położonej obok Ligoty Tułowickiej i Tułowic wydobywa się kamień bazaltowy. Wstęp na teren kopalni jest wzbroniony dla osób postronnych, ale przy drodze biegnącej południową stroną kopalni znajduje się punkt widokowy, z którego możemy podziwiać księżycowy krajobraz wyrobiska o wyjątkowo wysokich i stromych ścianach.

Staw Pustelnik

Niegdyś w okolicach Tułowic znajdowało się kilkanaście stawów hodowlanych. Większość jednak osuszono, a tereny po nich zamieniono na pola uprawne i łąki. Jednym z ocalałych jest Staw Pustelnik. Hodowano w nim głównie karpie, ale zdarzały się także liny, szczupaki, węgorze czy sumy. Obecnie okolice stawu to cenny przyrodniczo ekosystem pełen ciekawych gatunków flory i fauny. Nad stawem gniazduje ok. 30 gatunków ptaków. Spotkać tu można m.in. kaczki, kormorany, perkozy, gęsi gęgawy, a nawet bociany czarne. Występują tu także rzadkie gatunki płazów i gadów – m.in. ropuchy i kumaki. Świat flory to głównie roślinność szuwarowa i wodna.

Tułowice Małe

Niewielka miejscowość położona na północ od Tułowic słynęła niegdyś z produkcji żelaza. Okolice obfitowały w rudy darniowe stosowane w jego produkcji. Już w XVII w. miejscowości pojawił się pierwszy piec do wytopu żelaza. Wkrótce powstała pierwsza huta, która szybko odniosła sukces na lokalnym rynku. Jej specjalnością były cynowane urządzenia rzeźnicze, urządzenia mleczarskie oraz sprzęt dla rybołówstwa i mleczarstwa. Produkowano tu również odlewy dla kopalń i hut. Dziś po dawnym przemyśle nie ma już śladu, a o tradycjach hutniczych wsi przypomina już tylko swoją nazwą Staw Hutnik położony malowniczo w centrum miejscowości.

Lipno, Ogród Dendrologiczny i Park Leśny

Arboretum w położonym 2 km od Niemodlina Lipnie założone zostało w 1782 r. przez właściciela dóbr niemodlińskich, Jana Nepomucena Karola Praschmę. W zaprojektowanym w stylu angielskim ogrodzie znajdziemy wiele ciekawych gatunków drzew porastających obszary Europy Południowej, Azji czy Ameryki Północnej. Za ogrodem rozciąga się piękny park leśny ze ścieżkami spacerowymi, bijącym z podziemi Źródłem Fryderyka oraz drewnianą kapliczką pustelnika. W pobliżu północnej bramy do parku (Brama Niemodlińska) znajduje się basen, na którym w latach 30. XX w. niemieccy pływacy przygotowywali się do olimpiady. Warto również wspomnieć, że Lipno jest najcieplejszą miejscowością województwa opolskiego.

Łambinowice, Centralne Muzeum Jeńców Wojennych, Cmentarz Jeńców Wojennych

Łambinowice to miejscowość o szczególnej wadze historycznej, położona w powiecie nyskim, znana w całej Europie przede wszystkim jako miejsce pamięci o ofiarach obozów jenieckich. Historia tego miejsca jest tragiczna i wielowarstwowa – od XIX-wiecznego poligonu pruskiego, przez obozy z okresu wojny francusko-pruskiej, I i II wojny światowej (Lamsdorf), aż po powojenny Obóz Pracy. Dzisiaj najważniejszym obiektem w miejscowości jest Centralne Muzeum Jeńców Wojennych. Składa się ono z dwóch głównych części. Pierwszą jest samo muzeum w Łambinowicach, mieszczące się w budynku dawnej komendantury poligonu, gdzie można zobaczyć wystawy stałe z dokumentami, zdjęciami i przedmiotami osobistymi jeńców. Drugą część stanowi Miejsce Pamięci Narodowej – rozległy teren po dawnych obozach (Lamsdorf) z pozostałościami baraków i wież strażniczych. Teren ten obejmuje także cmentarze jenieckie: stary (z czasów wojny 1870-71 oraz I wojny światowej) oraz monumentalny cmentarz ofiar II wojny światowej. Spoczywają na nich tysiące osób z różnych okresów historycznych i wielu europejskich krajów.

Niemodlin, Zamek

Monumentalny zamek został zbudowany w 1313 r. przez piastowskiego księcia Bolesława (syna Bolka I). Ma bogatą i burzliwą historię. Był wielokrotnie niszczony i odbudowywany, często zmieniał właścicieli. Ucierpiał m. in. podczas najazdu Husytów oraz w wojnie trzydziestoletniej. Obecnie zamek jest w rękach prywatnych i można go zwiedzać razem z przewodnikiem. W niewielkim parku wokół niego przebywa stado sympatycznych danieli. W zamkowych plenerach Jan Jakub Kolski umieścił dużą część akcji filmu „Jasminum”.

Niemodlin, Kościół Wniebowzięcia NMP

Stojąca w Rynku, pośród zabytkowych kamieniczek, neogotycka świątynia z charakterystycznym krzyżem maltańskim na dachu to najbardziej rozpoznawalny element panoramy Niemodlina. Pierwsze wzmianki o kościele pojawiły się w XIII w. W XVII w. budowla dwukrotnie uległa kompletnemu zniszczeniu. Najpierw spłonęła w pożogach wojny trzydziestoletniej, a 4 lata po odbudowie zniszczyło ją uderzenie pioruna. We wnętrzu odkryto cenne polichromie z okresu gotyku i baroku. Przed kościołem, od strony rynku stoi piękna latarnia miejska z kutymi w żelazie smokami.

SKRÓCONY PRZEBIEG TRASY

Tułowice (stacja kolejowa – ul. Porcelanowa) • Tułowice Małe • Lipno (Ogród Dendrologiczny – Brama Niemodlińska – park leśny – kapliczka pustelnika) • Staw Ostrowity • Staw Pustelnik • Goszczowice • Ligota Tułowicka • Bory Niemodlińskie (dojazd pożarowy 5 – Biały Krzyż – dojazd pożarowy 6 – Jeżowy Staw – dojazd pożarowy 6 – dojazd pożarowy 1) • Tułowice (ul. Parkowa – pałac – ul. Zamkowa – ul. 1 Maja – ul. Porcelanowa – stacja kolejowa)

SZCZEGÓŁOWY PRZEBIEG TRASY

Plik *.gpx: Trasa nr 3 - Wokół Tułowickich Stawów

0,0 km

Tułowice - Goszczowice (długość odcinka: 13,3 km)

Ze stacji kolejowej w Tułowicach dojeżdżamy do głównej ul. Porcelanowej i skręcamy w lewo. Za torami mijamy dawną fabrykę porcelany i zmierzamy prosto do Tułowic Małych. Na skrzyżowaniu przy Stawie Hutnik skręcamy w lewo i jedziemy do Lipna. Pod koniec wioski skręcamy w prawo, na drogę do Niemodlina i od razu w lewo, na drogę dojazdową do Ogrodu Dendrologicznego. Za wejściem na jego teren i położonymi obok zabudowaniami skręcamy w prawo, na czerwony szlak rowerowy i jedziemy przez las do Bramy Niemodlińskiej, która zdobi wjazd na teren parku leśnego z Niemodlina. Zaraz za bramą położony jest letni basen pływacki. Stąd możemy także wydłużyć wycieczkę o dojazd do Niemodlina (opis przejazdu w dalszej części).

Przy Bramie Niemodlińskiej zakręcamy ostro w lewo i jedziemy wygodną, leśną ścieżką okrążającą park leśny w Lipnie. Niecały kilometr dalej skręcamy w lewo. Mijamy kilka pomnikowych drzew i kilkaset metrów dalej dojeżdżamy do skrzyżowania z leśną drogą (czerwony szlak rowerowy), na którym skręcamy w prawo. Nieco w głębi lasu po lewej stronie znajduje się leśna kapliczka pustelnika oraz Źródło Fryderyka. Docieramy do asfaltowej szosy i skręcamy w lewo, wracając w stronę Lipna. Na początku wioski skręcamy w prawo i po chwili mijamy Staw Ostrowity. Poruszamy się dojazdem pożarowym 92. Na skrzyżowaniu polnych dróg za stawem jedziemy prosto i półtora kilometra dalej docieramy nad północny brzeg Stawu Pustelnik. Tu na skrzyżowaniu skręcamy w prawo i jedziemy drogą po zachodniej stronie stawu (nadal dojazd pożarowy 92). Na kolejnym skrzyżowaniu po południowej stronie stawu skręcamy w prawo, a na następnym w lewo (nadal dojazd pożarowy 92). Półtora kilometra dalej dojeżdżamy do Goszczowic.

13,3 km

Goszczowice - Tułowice (długość odcinka: 15,0 km)

W Goszczowicach możemy skorzystać z dodatkowego wariantu trasy – dojazdu do Łambinowic (opis przejazdu w dalszej części).

Jadąc trasą główną, w Goszczowicach na pierwszym skrzyżowaniu skręcamy w lewo i po chwili przecinamy tory kolejowe przy stacji, opuszczając w ten sposób wioskę. Niecałe 2 km dalej dojeżdżamy do drogi wojewódzkiej 405 i skręcamy w lewo. Na następnym skrzyżowaniu skręcamy w prawo i zmierzamy do Ligoty Tułowickiej. Na skrzyżowaniu przy krzyżu skręcamy łagodnie w prawo. Sześćset metrów dalej, przy wjeździe na teren Kopalni Bazaltu „Rutki-Ligota” skręcamy łagodnie w prawo, a 400 m dalej na rozwidleniu dróg – łagodnie w lewo. Pięćset metrów dalej po lewej stronie znajduje się punkt widokowy na wyrobisko kopalni. Gdy po chwili wjedziemy do lasu, na pierwszym skrzyżowaniu na jego skraju jedziemy prosto dojazdem pożarowym 5. Półtora kilometra dalej docieramy do leśnego skrzyżowania przy Białym Krzyżu i skręcamy w lewo, na dojazd pożarowy 6. Dwa kilometry dalej, w odległości ok. 100 m po prawej stronie drogi znajduje się Jeżowy Staw oznaczony drogowskazem „do punktu czerpania wody”. Jedziemy dalej prosto do skrzyżowania przy niewielkiej kapliczce, gdzie skręcamy w lewo, na dojazd pożarowy 1, którym 2,5 km dalej docieramy do pierwszych zabudowań Tułowic. Do miasta wjeżdżamy ul. Parkową. Na pierwszym skrzyżowaniu (skraj lasu) skręcamy w lewo i mijamy zabytkowy pałacyk (willa Erharda Schlegelmilcha) po lewej stronie drogi, należący niegdyś do współwłaściciela fabryki porcelany. Przy parkingu za nim skręcamy w prawo, wjeżdżając na teren kompleksu pałacowo-parkowego w Tułowicach. Jedziemy obok pałacu i położonego obok Zespołu Szkół, wyjeżdżając na ul. Zamkową i skręcając w prawo. Na następnym skrzyżowaniu skręcamy w lewo, w ul. 1 Maja. Na kolejnym skrzyżowaniu jedziemy prosto, wjeżdżając na główną ulicę miasta, którą po chwili docieramy do stacji kolejowej, gdzie kończymy wycieczkę.

TRASA 3.B DOJAZD DO NIEMODLINA

Plik *.gpx: Trasa 3.B - Dojazd do Niemodlina

Trasa dłuższa o 6,0 km; całkowita długość trasy – 34,3 km

Gdy w parku leśnym w Lipnie dotrzemy do Bramy Niemodlińskiej, przejeżdżamy przez nią, skręcamy w prawo i mijając basen letni po lewej stronie, docieramy do asfaltowej szosy. Skręcamy w lewo i 1,5 km dalej wjeżdżamy do Niemodlina. Jedziemy do końca ul. Daszyńskiego, po czym skręcamy w lewo, w ul. Korfantego. Trzysta metrów dalej skręcamy w prawo, na wąską drogę, którą poprowadzony jest niebieski szlak rowerowy. Dojeżdżamy do
ul. Bohaterów Powstań Śląskich przy kościele Wniebowzięcia NMP, skręcamy w prawo i znajdujemy się w niemodlińskim Rynku. Tu warto chwilę odpocząć lub udać się na zwiedzanie Zamku Książąt Niemodlińskich, stojącego po drugiej stronie Rynku.

Na trasę główną wracamy tą samą drogą. Jadąc od zamku do kościoła, zaraz za nim skręcamy w lewo, w ul. Podwale. Następnie skręcamy w prawo i wąską drogą (niebieski szlak rowerowy) jedziemy do skrzyżowania z ul. Korfantego, gdzie skręcamy w lewo. Na następnym skrzyżowaniu skręcamy w prawo, w ul. Daszyńskiego i po chwili opuszczamy Niemodlin. Przejeżdżamy wiaduktem nad obwodnicą miasta i docieramy na skraj Lipna, gdzie skręcamy w prawo tuż za basenem letnim. Po chwili wjeżdżamy do parku leśnego przez Bramę Niemodlińską, za którą skręcamy w prawo i kontynuujemy wycieczkę trasą główną okrążającą park.

TRASA 3.C DOJAZD DO ŁAMBINOWIC

Plik *.gpx: Trasa 3.C - Dojazd do Łambinowic

Trasa dłuższa o 9,2 km; całkowita długość trasy – 37,5 km

Gdy dojedziemy do Goszczowic, skręcamy w prawo, zaraz potem w lewo i mijamy całą wioskę główną drogą. Po drodze warto zwrócić uwagę na zabytkowy kościół Matki Boskiej Różańcowej. Trzymając się głównej drogi, docieramy do centrum Łambinowic. W miejscowości warto zobaczyć Centralne Muzeum Jeńców Wojennych, dawny obóz oraz cmentarz jeniecki.

Z Łambinowic wracamy tą samą drogą. Kierujemy się główną drogą na wschód, dojeżdżając do Goszczowic. Mijamy całą wioskę główną drogą, przed przejazdem kolejowym wracając na trasę główną wycieczki

Przebieg trasy, opisy, zdjęcia i mapa:

Przemysław Supernak, SuperGlob